شرح : نيكو بودن رنج ابتدايى كه از جانب خداوند وارد شده مشروط به آن نيست كه شخص متحمل رنج ، عوض زايد بر آن را بالفعل اختيار كند ، زيرا انتخاب و اختيار در نفعى معتبر است كه انتخاب تحمل‌كنندگان رنج دربارهء آن گوناگون باشد ، [ برخى آن را انتخاب مىكنند و برخى نمىكنند . ] اما اگر نفع به اندازه‌اى برسد كه همه بر گزينش آن متفق باشند [ و اختلافى در آن تصور نشود ] ، چنين رنجى نيكو خواهد بود هرچند شخص متحمل رنج بالفعل آن را اختيار و انتخاب نكرده باشد . و اين همان عوضى است كه شخص حق مطالبهء آن را از خداوند دارد . المسألة الرابعة عشرة : في الأعواض قال : و العوض نفع مستحق خال عن تعظيم و إجلال . أقول : لما ذكر حسن الألم المبتدأ مع تعقبه بالعوض الزائد وجب عليه البحث عن العوض و أحكامه ، و بدأ بتحديده ، فالنفع جنس للمتفضل به و للمستحق ، و قيد المستحق فصل يميزه عن النفع المتفضل به ، و قيد الخلوّ عن التعظيم و الإجلال يخرج به الثواب . - 14 - عوض‌ها متن : عوض نفعى است كه شخص استحقاق آن را دارد اما [ اعطاى آن ] همراه با بزرگداشت و گرامى داشت نيست . شرح : چون مؤلف دربارهء نيكو بودن رنج ابتدايى در صورت همراه بودن آن با عوض افزون بر آن ، سخن گفت ، بر وى لازم آمد كه دربارهء عوض و احكام آن به بحث بنشيند . و [ او در اين مقام ] بحث خود را با بيان تعريف عوض آغاز كرد . [ در تعريف مؤلف براى عوض ] نفع ، جنس است براى آنچه از باب تفضّل [ و نه از روى استحقاق ] داده مىشود و آنچه شخص مستحق آن است ، و قيد « كه شخص استحقاق آن را دارد » فصل است و آن را از نفعى كه از باب تفضّل به شخص داده